Sona – Leciono 2 – Bazaj Pronomoj

BAZAJ PRONOMOJ

ununombra multenombra
mi mi(a) mie ni(a)
tu vi(a) – ununombra tue vi(a) – multenombra
on li(a) onye ili(a) – vira
an ŝi(a) anye ili(a) – virina
en ĝi(a) enye ili(a) – neŭtra
ti oni(a) – multenombra
si si(a) – multenombra sie si(a) – multenombra

La promono si estas uzata kiel la Esperanta promono “si;” ĝi ne povas esti la subjekto de la frazo.
La pronomo ti estas kiel la Esperanta pronomo “oni.”  Tamen, ĉi tiu pronomo estas multenombra en la lingvo Sona.

HAVO

Por montri havon, la pronomo povas metiĝi antaŭ la substantivo aŭ oni povas aldoni ĝin ĉe la fino de la substantivo.  Atentu:

mi paraparami = mia patro

Por montri havon kiam, tiam ne estas pronomoj, oni povas aldoni la vorton “-si” ĉe la fino de la substantivo.  Ĉi tio estas kiel la angla “‘s” por montri havon.  Atentu:

pasi para = patro de viro
(pa = viro)

Sona – Leciono 1 – La Alfabeto

Nur ekzistas lecionoj por lerni la lingvon Sona en la angla.  (Kaj tiuj lecionoj ne estas tre bona…)  Do mi provos fari tion, kaj lerni la lingvon Sona ankaŭ.

ALFABETO

La alfabeto havas 24 literojn:

Vokaloj:
a, e, i, o, u, y

a, i, ou = ĉi tiuj prononciĝas kiel en Esperanto
e = “e” aŭ “ej” (laŭ onia prefero)
y = kiel vokalo, ĉi tiu sono ne ekzistas en Esperanto; ĝi estas kiel la ŝvao (ə); ĝi similas kiel la angla sono “uh” aŭ la loĵbana sono “y”

Por plu legi pri la ŝvao (ankoraŭ por aŭskuli la sonon): https://eo.wikipedia.org/wiki/%C5%9Cvao

Konsonantoj:
b, c, d, f, g, h, j, k, l, m, n, p, r, s, t, v, x, y, z

b, d, f, g, h, k, l, m, n, p, r, s, t, v = ĉi tiuj prononciĝas kiel en Esperanto
c = “ŝ”
j = “ĝ” aŭ “ĵ” (laŭ onia prefero)
x = “ŝ”
y = ĝi prononciĝas kiel “j” kiam, tiam ĝi loĝas antaŭ vokalo
z = “z” aŭ “c” (laŭ onia preferido)

y kiel vokalo estas por diri la nomojn de la konsonantoj (by, cy, dy, ktp.).
kiel konsonanto estas por diri la nomon de la vokaloj: yayeyiyo, yu, kaj y.

La vokaloj ne miksiĝas.  Do suruate sonas kiel “su-ru-a-te,” ne kiel “sur-ŭa-te.”

Jen malgranda escepto de tiu vokalregulo: la kvar vortoj uaueuiuo, sonas kiel “ŭa,” “ŭe,” “ŭi,” “ŭo.”

EMFAZO

En Esperanto, la emfazo estas je la antaŭlasta silabo.  Tamen, en la lingvo Sona, la regulo estas, ke ne ekzistas reguloj.  🙂  Tio estas, ke oni povas emfazi kiun ajn silabon, tiun oni deziras.

ORTOGRAFIO

Kiel en Tokipono, oni skribas la lingvon Sona per minuskloj.  Oni uzas la majusklon por la unua litero de la vorto “Sona” kaj la unua litero por vortoj de aliaj lingvoj (ĉi tio inkluzivas nomojn).

Searight (la kreinto de la lingvo Sona) proponas, ke vortoj de aliaj linvgoj ne devus esti ŝanĝitaj.  Tio estas, oni ne devus ŝanĝi la literojn de la alivorto al la Sona-lingva literoj kaj prononcio.  Tamen, ĉi tio nur estas opinio.

Nur ekzistas unu regulo por interpunkcio: oni devas skribi punkton ĉe la fino de la frazo.  Plua interpunkcio (demandosignoj, citiloj, ktp.) estas laŭ onia prefero.

Sona – Resources (EN)

I’ve stumbled across a few sites that look like they could be very useful in learning Sona.

The original book (as from before):
http://web.archive.org/web/20110610133405/http://www.rickharrison.com/language/sonabook.html

A random website that looks like it will help a ton:
http://sonagona.org/info/index.html

Another random website:
http://sonasojigin.freeoda.com/

Official word list (from the book):
http://web.archive.org/web/20110610133523/http://www.rickharrison.com/language/sona9.html

Potential dictionary:
http://web.archive.org/web/20110827144558/http://sonalanguageweb.x10.mx/lanaholen.php

Yahoo group:
https://groups.yahoo.com/neo/groups/sona_language/conversations/messages

Sona – Alphabet and Basics (EN)

So I’m really not at the point where I can post about a language I am learning in Esperanto.  I would just confuse myself a lot.  This post isn’t mean to teach anyone anything, but rather to help myself try to follow the online Sona text.  Please note that not all of these words are my own and much of this is copied and pasted from here:

http://web.archive.org/web/20110720131906/http://www.rickharrison.com/language/sonabook.html

ALPHABET

Six vowels a, e, i, o, u, y.
Six aspirates c, j, x, f, v, h.
Six consonants (i) g, d, z, m, b, l.
Six consonants (ii) k, t, s, n, p, r.

These are ‘named’ by adding the vowel y (which does not occur in any radical form) in the case of the vowels as ya, ye, yi, yo, yu, y: in the case of the remaining letters as cy, gy, ky, etc.

Pronunciation:

a, e, i, o, u as in Italian (e is pronounced as a mix between the Esperanto “e” and “ej,” though closer to the latter)

y seems to be pronounced kind of like the schwa (English “uh”)

c is ch (Esperanto “ĉ”)

x is sh (Esperanto “ŝ”)

j seems to be either as in English “jump” or “pleasure” (Esperanto “ĝ” or “ĵ”)…I’m not sure why he has both written that way

He actually advocates against changing the spelling of foreign words to fit Sona’s alphabet.  All foreign words are capitalized anyway.  But I dunno, I feel like I need a Sona name.  So my nickname “Rejsi” shall be “Resi.”  Not too different.  (My “full name” Rejĉel” shall be “Recyl,” but I don’t see myself using that.)

PRONOUNS

SINGULAR. PLURAL.
mi I, me, my. mie we, us, our.
tu you, your. tue ye, your.
on he, him, his. onye they, their, (masc.).
an she, her. anye they, their, (fem.).
en it, its. enye they, their, (neut.).
ti they, their, (general.).
in this (latter). inye these.
un that (former). unye those.
ena each, every. pan all.
inu other. enu every other.
asi the same. isi one another.
si one, ones, self, own. sie selves.

There is no distinctive POSSESSIVE form, but the pronoun may, as in A., Pr., be suffixed to the noun possessed, e.g. mi kadi or kadimi my head,kadieti their heads. Myself, yourself, etc. take the forms:– simi, situ  ; simikadi or kadisimi my own head. Mine, yours, etc. take the forms mina, tuna  ; plurals as:– tina theirs, anyena theirs (fem.), miena ours. Note:– un sina that is his, un on that is he, en ti it is they.

Pronouns precede, or are prefixed to, and follow, or are suffixed to, a verb according as they are subjective or objective; e.g. mi sa ti or misati I know them; tu sa an or tusayan you know her. As in I. direct and indirect object pronouns follow, or are suffixed to, the verb in this order; e.g. xo en mi or xoyenmi show it to me, ka mi on or kamion lead me to him; but to avoid an ugly sound li ‘to’ may precede indirect on, an, en  ; e.g. xo inye li on show these to him.

The above means that the word order is SVO, specifically it is subject-verb-direct object-indirect object.  Word order is fixed.  li can be inserted before the indirect objects onanen, to avoid weird sounds.

Personal pronouns are omitted when the meaning is clear. ke dai (what doing) can clearly be understood as “what are you doing?”

ci = relative pronoun (person, thing, place, manner, kind, time, quantity)
ra ci = the man who; ri ci = the time which, u ci = the manner which (how, kiel)
as a prefix, ci– = “some-” (Esperanto i-)
ciu = somehow (Esperanto iel)

ARTICLES

en = definite article (note this is the same as the word “it”); only used for emphasis, not as much as in English
there is no indefinite article
in = this, the latter
un = that, the former
o = honorific; used in front of names to show politeness

enna = one
he = any
cien = a certain (like Esperanto tiu?)

PREFIXES AND SUFFIXES

The value of a radical is automatically modified according to its relative position in a word. As a pf. it is the stronger element; as a sf. the weaker.

Some radicals again develop an arbitrary value when used either as a pf. or sf.; ka ‘lead’ as a pf. forms the causal verb, or in the adjective form kayo = chief, principle; as sf. it distinguishes a t.v.

 

Sona

Esperante, la vorto “sona” estas adjektivo, kiu rilatas je la vortoj “sono” aŭ “bruo.”  Sed, mi ĵus ekkonis pri la lingvo Sona.  La kreinto de Sona, Kenneth Searight, pensis, ke plejparte da planlingvoj estas tro eŭropaj.  Kaj mi samopinias.  Esperanto estas tre simpla, ja.  Sed kiel sentas la homoj de Afriko aŭ de Azio?  Esperanto estas pli malfaĉila por ĉi tiuj homoj.

Nun, ŝajnas, ke Sona estas la solvo de ĉi tiu problemo.  Sed bedaŭrinde neniu parolas ĝin.  Mi provos lerni ĝin, kaj mi eble blogos pri ĝi.  Ankaŭ, mi plu serĉas la plej bonan internacian lingvon.

Retpaĝoj pri la lingvo Sona:

Vikipedio: https://eo.wikipedia.org/wiki/Sona_(planlingvo)

Libro de la kreinto (nur angle): http://web.archive.org/web/20110720131906/http://www.rickharrison.com/language/sonabook.html